BMD-4

BMD-4 (ros. БМД-4 «Бахча-У» Боевая Машина Десанта-4) – rosyjski bojowy wóz piechoty przeznaczony dla wojsk powietrznodesantowych.

Historia

BMD-4 jest głęboko zmodernizowaną wersją BMD-3, który zaczął wchodzić na uzbrojenie jeszcze w czasach radzieckich wojsk powietrznodesantowych w 1990 roku. Jednak z powodów finansowych oraz kryzysu związanego z rozpadem ZSRR do końca lat 90. XX wieku wyprodukowano zaledwie około 100 sztuk tych pojazdów. Pod koniec lat 80. ubiegłego wieku na uzbrojenie jednostek armii zaczęły wchodzić bojowe wozy piechoty BMP-3, dysponowały one znacznie silniejszym uzbrojeniem niż ich powietrznodesantowe odpowiedniki. Posiadały sprzężone armaty 30 mm 2A72 i 100 mm 2A70, armata 100 mm miała możliwość wystrzeliwania pocisków ppk 9M117 Bastion. Dlatego też w Wołgogradzkiej Fabryce Traktorów na bazie BMD-3 skonstruowano nowy pojazd oznaczony jako BMD-3M z silniejszym uzbrojeniem odpowiadającym parametrom wozów piechoty. Nową wieżę nazwaną Bachcza (pol. basztan, ogród w stepie) skonstruowano w Biurze Konstrukcyjnym Przyrządów KBP w Tule. Nowy pojazd zaprezentowano publicznie we wrześniu 2004 roku, w tym samym roku został przyjęty na uzbrojenie z nowym oznaczniem BMD-4.

Konstrukcja

Kadłub pojazdu spawany jest z płyt ze stopów aluminium. Załogę tworzy dwóch żołnierzy kierowca i działonowy plus pięciu żołnierzy desantu, dowódca desantu jest jednocześnie dowódcą wozu. Z przodu wozu znajdują się trzy włazy, dwa skrajne dla żołnierzy desantu i środkowy pod wieżą dla kierowcy. W wieży ulokowani zostali działonowy i dowódca wozu, pomiędzy wieżą a przedziałem napędowym zajmuje miejsca kolejnych dwóch członków desantu. Pojazd napędzany jest 6 cylindrowym silnikiem wysokoprężnym o mocy 331 kW (450 KM). Pojazd potrafi pływać, napęd w wodzie zapewniają dwa pędniki wodnostrumieniowe. Dzięki wydajnemu systemowi pomp na pokładzie nawet 30% utrata pływalności nie grozi zatonięciem pojazdu. Układ jezdny składa się z 5 par podwójnych kół nośnych z bandażami gumowymi, 8 rolek podtrzymujących oraz 2 kół napędowych (z tyłu) i 2 napinających (z przodu), niezależnego hydropneumatycznego zawieszenia, stalowych gąsienic z możliwością zakładania gumowych nakładek oraz układu zmiany prześwitu. Opancerzenie pojazdu chroni go z przodu przed przeciwpancernymi pociskami kalibrów 12,7 mm do 14,5 mm a z boków i z tyłu kadłuba przed przeciwpancernymi pociskami kalibru 7,62 mm oraz odłamkami moździerzowymi i artyleryjskimi.

Uzbrojenie

Główne uzbrojenie artyleryjskie BMD-4 składa się z armaty kalibru 100 mm 2A70 oraz sprzężoną z nią 30 mm armatą automatyczną 2A72 i karabinem PKMT 7,62 mm. Obydwie armaty, jarzmo i karabin tworzą jeden zestaw ważący 580 kg i są stabilizowane w płaszczyźnie pionowej i poziomej. Kąt wychylenia armat w pionie wynosi od -5° do +60°.

• armata 2A70 ma masę 332 kg, gwintowaną lufę. Jej zadaniem jest zwalczanie siły żywej, celów nieopancerzonych, umocnień oraz lekko opancerzonych pojazdów (pociskami odłamkowo burzącymi). Do zwalczanie celów opancerzonych służą pociski ppk 9M117M1-3 Arkan o zasięgu minimalnym 100 m, maksymalnym 5500 m. Tandemowa głowica pocisku przebija 750 mm pancerz z osłoną reaktywną. Pocisk naprowadzany jest na cel w kodowanej wiązce laserowej, po wystrzeleniu działonowy ma za zadanie utrzymać znak celowniczy na celu ataku. Jednostka ognia armaty 2A70 liczy 34 naboje. Armata ładowana jest automatycznie przy użyciu elektromechanicznego układu zasilania. Szybkostrzelność armaty z użyciem pocisków odłamkowo-burzących wynosi 10 - 12 strz./min. Czas ładowania pojedynczego pocisku wynosi od 4 do 6 sekund.
• armata automatyczna 2A72 ma masę 84 kg, służy do zwalczania celów nieopancerzonych bądź lekko opancerzonych, siły żywej i celów powietrznych. Szybkostrzelność armaty wynosi 330 strz./min. Jednostka ognia armaty 2A72 liczy 500 nabojów.
• karabin 7,62 mm PKTM sprzężony z armatami z zapasem amunicji 2000 nabojów.

Obydwie armaty zamontowane są w nowej spawanej z aluminiowych płyt pancernych wieży Bachcza-U. Masa wieży wynosi około 3,2 tony. Po obu stronach luf sprzężonych armat zamontowano 6 wyrzutni granatów dymnych i aerozolowych systemu 902B Tucza. W wieży jest miejsce dla dwóch członków załogi, po lewej stronie armat jest miejsce celowniczego a po prawej dowódcy załogi. W wieży zainstalowany jest zautomatyzowany system kierowania ogniem, w którego skład wchodzi dzienno nocny celownik działonowego, dzienno nocny system obserwacji panoramicznej dowódcy, cyfrowy komputer balistyczny, automatyczny układ śledzenia celu, czujnik meteorologiczny i czujnik położenia czopów wieży. Celowanie może odbywać się w trybie dziennym lub nocnym (z wykorzystaniem kamery termowizyjnej). Celownik współdziała z dalmierzem laserowym i układem naprowadzania pocisków ppk. W stropie wieży zamontowany jest dodatkowy przeciwlotniczy celownik PPB-2. Jak przystało na bojowy wóz wojsk powietrznodesantowych BMD-4 przystosowany jest do transportu lotniczego i desantowania przy użyciu spadochronów (pierwsza taka próba odbyła się 22 marca 2007 roku na poligonie w Riazaniu).

BMD-4
Dane podstawowe
Państwo	Rosja
Producent	Wołgogradzka Fabryka Traktorów
Typ pojazdu	bojowy wóz piechoty
Trakcja	gąsienicowa
Załoga	2 + 5
Dane techniczne
Silnik	6 cylindrowy silnik wysokoprężny 2W-06-2 (450 KM)
Transmisja	hydromechaniczna
Poj. zb. paliwa	450 l
Długość	6,1 m
Szerokość	3,13 m
Wysokość	2,45 m
Prześwit	0,59 m (maksymalny) 0,45 m (standardowy) 0,19 m (minimalny)
Masa	13 600 kg
Moc jedn.	33 KM/T
Osiągi
Prędkość	67,5 km/h (po drodze) 35 km/h (w terenie) 10 km/h (w wodzie)
Zasięg	500 km (po drodze) 350 km (w terenie)
Dane operacyjne
Uzbrojenie
armata 100 mm 2A72 armata 30 mm 2A70 karabin 7,62 mm PKT karabin 5,45 mm RPKS-74 rakieta przeciwpancerna 9M117M1-3 Arkan

Bibliografia

• Przeździecki Paweł, BMD-4, Duma "desantników", "Nowa Technika Wojskowa", nr 8 (2008), s. 20-30, ISSN 1230-1655.

Żródło: http://pl.wikipedia.org/wiki/BMD-4

BMD-3

BMD-3 (ros. БМД-3 «Бахча», Боевая Mашина Десанта-3) – radziecki bojowy wóz piechoty przeznaczony dla wojsk powietrznodesantowych.

Historia

W 1978 roku wprowadzono do Afganistanu wojska radzieckie. Armia Radziecka eksploatowała w tym okresie dwa typy bojowych wozów piechoty: BMP-1 i BMD-1. Główne uzbrojenia wozów BMP-1 i BMD-1, armata 73 mm 2A28 Grom okazała się uzbrojeniem o niewielkim zasięgu skutecznym. Dodatkowo niski kąt podniesienia armaty 2A28 uniemożliwiał zwalczanie wysoko położonych (np. na zboczach gór, w oknach) celów.
W 1981 roku w Afganistanie znalazły się jednostki wyposażone w bojowe wozy piechoty BMP-2. Jego główne uzbrojenie – 30 mm armata automatyczna 2A42 okazała się znacznie skuteczniejsza od armaty 2A28. Dlatego dowództwo radzieckich wojsk powietrznodesantowych podjęło decyzję o wprowadzeniu do uzbrojenia nowego wozu bojowego uzbrojonego w armatę 30 mm.
Wstępne prace wykazały, że kadłub BMD-1 jest zbyt mały aby zamontować na nim wieżę BMP-2. Dlatego postanowiono opracować dwa pojazdy. Rozwiązaniem doraźnym miał być wóz wykorzystujący podwozie BMD-1 i nową jednoosobową wieżę z armatą 30 mm (późniejszy BMD-2), a docelowym nowy większy bojowy wóz piechoty.
W 1985 roku roku rozpoczęto produkcję BMD-2 i biuro konstrukcyjne Wołgogradzkiej Fabryki Traktorów (WTZ) mogło zacząć prace nad nowym bojowym wozem piechoty dla wojsk powietrznodesantowych. Zwiększenie liczby ciężkich samolotów transportowych spowodowało, że konstruktorom zezwolono zwiększyć masę bojową nowego BMD do ponad 10 ton.
Dzięki zwiększonemu limitowi masy nowy bojowy wóz piechoty został wyposażony w większy kadłub i typową dwuosobową wieżę z BMP-2 z 30 mm armatą 2A42 i karabinem maszynowym PKT. Na wieży zamontowana jest wyrzutnia rakiet 9M113 Konkurs. Dodatkowo BMD-3 jest uzbrojony w zamontowany w kadłubie granatnik automatyczny AGS-17 i rkm RPKS-74.
W porównaniu ze starszymi modelami BMD znacznie wzrosła dzielność morska nowego pojazdu. Zachowuje on stateczność przy stanie morza do 5° Beauforta, a wóz utrzymuje się na wodzie nawet przy 30% utracie pływalności.
BMD-3 został przyjęty do uzbrojenia w 1990 roku. Planowano, że stanie się podstawowym bojowym wozem piechoty wojsk powietrznodesantowych i piechoty morskiej, ale z powodów finansowych dostarczono tylko około 100 sztuk BMD-3.

Opis

BMD-3 jest pływającym opancerzonym, gąsienicowym wozem bojowym, przystosowanym do transportu drogą lotniczą i desantowania przez zrzut.
Załogę BMD-3 tworzy dowódca, kierowca, działonowy i siedmiu żołnierzy desantu. Kierowca i dwóch żołnierzy desantu zajmują miejsce w przedniej części pojazdu, działonowy i dowódca w wieży, a pięciu żołnierzy desantu w przedziale pomiędzy wieżą, a przedziałem napędowym.
W przedniej części kadłuba znajdują się przedziały kierowania. W środkowej przedział bojowy z wieżą, a w tylnej przedział desantu i napędowy. Opancerzenie kadłuba i wieży chroni przed ostrzałem broni strzeleckiej i odłamkami pocisków artyleryjskich.
W przedziale napędowym umieszczony jest silnik i układ przeniesienia mocy. Napęd BMD-3 stanowi czterosuwowy, wysokoprężny, chłodzony cieczą silnik 2W06 o mocy 450 KM. Moc z silnika jest przenoszona na koła napędowe przy pomocy hydromechanicznego układu przeniesienia mocy. Mechanizm przenoszenia mocy umożliwia ruch wozu do tyłu, hamowanie oraz skręcanie.
BMD-3 posiada zawieszenie niezależne hydropneumatyczne. Każde z 10 kół jezdnych jest połączone za pomocą wahacza z amortyzatorem hydropneumatycznym. Dzięki zastosowaniu zawieszenia hydropneumatycznego prześwit może być zmieniany w zakresie 130 - 530 mm. Napęd z silnika jest przekazywany na znajdujące się w tylnej części pojazdu koła napędowe. Z przodu pojazdu znajdują się koła napinające.
Napęd w wodzie zapewniają dwa pędniki wodne.
W przedziale kierowania stanowiska mają kierowca i dwóch żołnierzy desantu. Kierowca obserwuje teren przed wozem za pomocą peryskopów. Środkowy peryskop może być zamieniony na peryskop nocny.
Po lewej stronie kierowcy siedzi żołnierz desantu obsługujący rkm RPKS-74.
Po prawej stronie kierowcy siedzi żołnierz desantu obsługujący granatnik automatyczny AGS-17.
W środkowej części pojazdu znajduje się przedział bojowy z wieżą obrotową. Wieża pancerna ma kształt stożka ściętego. W wieży znajduje się zasadnicze uzbrojenie wozu: 30 mm armata 2A42 i sprzężony z nią karabin maszynowy PKT. Maksymalny kąt wychylenia armaty +74° pozwala używać jej jako broni przeciwlotniczej. Na wieży zamontowana jest wyrzutnia umożliwiającą odpalanie pocisków ppk 9M113 Konkurs. Wokół wieży zamocowane jest sześć wyrzutni granatów dymnych 902W Tucza.
Armata 2A42 jest bronią automatyczną o szybkostrzelności regulowanej w zakresie 200-500 strz/min. Możliwe jest także prowadzenie ognia pojedynczego. Zapas amunicji to 500 naboi. Stosowane są naboje odłamkowe i przeciwpancerne rdzeniowe. Zapas amunicji do km PKT wynosi 20000 sztuk. Dodatkowo w wozie przewożone są ppk Konkurs.
Do celowania służy działonowemu dzienno-nocny celownik, a obserwację poza polem widzenia celownika zapewniają peryskopy. Do strzelań przeciwlotniczych służy specjalny celownik.
Dowódca dysponuje przyrządem dzienno-nocnym przyrządem obserwacyjnym oraz dwoma peryskopami. Tor nocny przyrządu obserwacyjnego wymaga podświetlania obserwowanych obiektów reflektorem podczerwieni.
Pomiędzy wieżą, a przedziałem napędowym znajduje się przedział desantowy. Zajmuje w nim miejsce pięciu żołnierze desantu.
BMD-2 jest przystosowany do transportu drogą powietrzną (samolotami Ił-76 i An-124). BMD może być zrzucany na spadochronie (załoga desantuje w wozie bojowym). BMD-3 jest zrzucany przy pomocy zespołu spadochronowego PBS-950.

Bibliografia

• Janusz Magnuski, Rodzina wozów BMD (II), Nowa Technika Wojskowa 9/93. ISSN1230-1655

Żródło: http://pl.wikipedia.org/wiki/BMD-3

BMD-2

BMD-2 – radziecki bojowy wóz piechoty przeznaczony dla wojsk powietrznodesantowych.

Historia

W 1979 roku wprowadzono do Afganistanu wojska radzieckie. Armia Radziecka eksploatowała w tym okresie dwa typy bojowych wozów piechoty: BMP-1 i BMD-1. Główne uzbrojenia wozów BMP-1 i BMD-1, armata 73 mm 2A28 Grom okazała się uzbrojeniem o niewielkim zasięgu skutecznym. Dodatkowo niski kąt podniesienia armaty 2A28 uniemożliwiał zwalczanie wysoko położonych (np. na zboczach gór, w oknach) celów.
W 1981 roku w Afganistanie znalazły się jednostki wyposażone w bojowe wozy piechoty BMP-2. Jego główne uzbrojenie 30 mm armata automatyczna 2A42 okazała się znacznie skuteczniejsza od armaty 2A28. Dlatego dowództwo radzieckich wojsk powietrznodesantowych podjęło decyzję o wprowadzeniu do uzbrojenia nowego wozu bojowego uzbrojonego armat 30 mm.
Wstępne prace wykazały że kadłub BMD-1 jest zbyt mały aby zamontować na nim wieżę BMP-2. Dlatego postanowiono opracować dwa pojazdy. Rozwiązaniem doraźnym miał być wóz wykorzystujący podwozie BMD-1 i nową jednoosobową wieżę z armatą 30 mm (BMD-2), a docelowym nowy większy bojowy wóz piechoty (późniejszy BMD-3).
W 1983 roku powstała zmodernizowana wersja BMD-1. Była ona wyposażona w jednoosobową wieżę B-30 z zamocowaną 30 mm armatą i karabinem maszynowym PKT. Na wieży zamocowano wyrzutnię przeciwpancernych pocisków kierowanych 9M113 Konkurs (możliwe jest także odpalanie ppk 9M111 Fagot). Ponieważ doświadczenia wykazały że dowódca wozu obciążony innymi obowiązkami nie jest w stanie skutecznie obsługiwać lewego, kursowego karabinu maszynowego PKT pozostawiono tylko prawy kursowy karabin maszynowy.
Średnica nowej wieży jest identyczna jak wieży zastosowanej w BMD-1 i BMP-1. Według niektórych źródeł planowano wykorzystać wieżę do modernizacji części BMP-1, ale ostatecznie była ona montowana tylko na BMD-2.
Produkcję BMD-2 rozpoczęto w 1985 roku. Obecnie obok starszych BMD-1 i nowych BMD-3 jest nadal używany przez armię Federacji Rosyjskiej.

Opis

BMD-2 jest pływającym opancerzonym, gąsienicowym wozem bojowym, przystosowanym do transportu drogą lotniczą i desantowania przez zrzut.
Załogę BMD-2 tworzy dowódca, kierowca, strzelec kursowego PKT, działonowy i trzech żołnierzy desantu. Kierowca, dowódca i strzelec kursowego karabinu maszynowego zajmują miejsce w przedniej części pojazdu, działonowy w wieży, a żołnierze desantu w przedziale pomiędzy wieżą, a przedziałem transportowym.
W przedniej części kadłuba znajdują się przedziały kierowania. W środkowej przedział bojowy z wieżą, a w tylnej przedział desantu i napędowy. Opancerzenie kadłuba i wieży chroni przed ostrzałem broni strzeleckiej i odłamkami pocisków artyleryjskich.
W przedziale napędowym umieszczony jest silnik i układ przeniesienia mocy. Napęd BMD-1 stanowi 6-cylindrowy, czterosuwowy, wysokoprężny, chłodzony cieczą silnik 5D20. Jest on zbudowany w układzie V i ma pojemność 15 900 cm³. Moc przy 2600 obr/min wynosi 240 KM. Moc z silnika jest przenoszona na koła napędowe przy pomocy sterowanego mechanicznie i hydraulicznie mechanicznego układu przeniesienia mocy. Mechanizm przenoszenia mocy umożliwia ruch wozu do tyłu, hamowanie oraz skręcanie.
BMD-2 posiada zawieszenie niezależne hydropneumatyczne. Każde z 10 kół jezdnych jest połączone za pomocą wahacza z amortyzatorem hydropneumatycznym. Dzięki zastosowaniu zawieszenia hydropneumatycznego prześwit może być zmieniany w zakresie 100 - 450 mm. Napęd z silnika jest przekazywany na znajdujące się w tylnej części pojazdu koła napędowe. Z przodu pojazdu znajdują się koła napinające. Pojazd posiada dwie gąsienice o szerokości 250 mm, długość oporowa każdej gąsienicy wynosi 2800 mm.
Napęd w wodzie zapewniają dwa pędniki wodne.
W przedziale kierowania stanowiska mają kierowca, dowódca i strzelec kursowego PKT. Kierowca obserwuje teren przed wozem za pomocą trzech peryskopów. Środkowy peryskop może być zamieniony na peryskop podnoszony zapewniający obserwację przy podniesionym falochronie, lub peryskop nocny.
Dowódca siedzi po lewej stronie kierowcy i obserwuje teren przed pojazdem przy pomocy peryskopu obrotowego. Do zadań dowódcy należy obsługa radiostacji R-123M i żyrokompasu Gpk-S9.
Po prawej stronie kierowcy stanowisko ma strzelec drugiego kursowego karabinu maszynowego.
W środkowej części pojazdu znajduje się przedział bojowy z wieżą obrotową B-30. W wieży znajduje się zasadnicze uzbrojenie wozu: 30 mm armata 2A42 i sprzężony z nią karabin maszynowy PKT. Na wieży zamocowana jest wyrzutnia ppk 9M113 Konkurs. Uzbrojenie nie jest stabilizowane.
Armata 2A42 jest bronią automatyczną o szybkostrzelności regulowanej w zakresie 200 - 500 strz/min. Możliwe jest także prowadzenie ognia pojedynczego. Stosowane są naboje odłamkowe i przeciwpancerne rdzeniowe. Dodatkowo w wozie przewożone są ppk Konkurs lub Fagot.
Do celowania służy działonowemu dzienno-nocny celownik, a obserwację poza polem widzenia celownika zapewniają peryskopy.
Pomiędzy wieżą, a przedziałem napędowym znajduje się mały przedział desantowy. Zajmują w nim miejsce trzej żołnierze desantu.
BMD-2 jest przystosowany do transportu drogą powietrzną (samolotami An-12, An-22, Ił-76, An-124 i śmigłowcami Mi-6, Mi-26). BMD może być zrzucany na spadochronie (załoga desantuje się osobno). Zrzut może by wykonywany z małej wysokości przy pomocy specjalnego spadochronu wyciągającego platformę z BMD z samolotu, albo z dużej wysokości na platformie desantowej PRSm-915 wyposażonej w system spadochronów (prędkość opadania 15-20 m/s), oraz system silników rakietowych zmniejszających końcową prędkość opadania do 6-7 m/s. Po wylądowaniu załogi wozów odszukują pojazd wykorzystując kodowany sygnał nadawany przez pojazd (inny dla każdego wozu).

BMD-2
Dane podstawowe
Państwo	ZSRR
Producent	Wołgogradzka Fabryka Traktorów
Typ pojazdu	bojowy wóz piechoty
Trakcja	gąsienicowa
Załoga	7 osób
Historia
Prototypy	1983
Produkcja	1985 - ??
Dane techniczne
Silnik	5D20 o mocy 240 KM (176 kW)
Transmisja	mechaniczna
Szerokość	2630 mm
Prześwit	100 - 450 mm
Masa	bojowa: 8,2 T
Osiągi
Prędkość	km/h
Pokonywanie przeszkód
Brody (głęb.)	bez przygotowania: pływający
Dane operacyjne
Uzbrojenie
armata 30 mm 2A42 1 x 7,62 mm PKT sprzężony 1 x 7,62 mm PKT kursowy 9M111 Fagot, 9M113 Konkurs
Użytkownicy
ZSRR, Federacja Rosyjska

Bibliografia

• Janusz Magnuski, Rodzina wozów BMD (II), Nowa Technika Wojskowa 9/93. ISSN1230-1655

Żródło: http://pl.wikipedia.org/wiki/BMD-2

BMD-1

BMD-1 – radziecki bojowy wóz piechoty przeznaczony dla wojsk powietrznodesantowych.

Historia
Na początku lat 60. XX wieku w ZSRR przeprowadzono szeroko zakrojone prace nad nowym pojazdem przeznaczonym do transportu drużyn piechoty. Efektem tych prac było wprowadzenie do uzbrojenia pierwszego bojowego wozu piechoty BMP-1. Jeszcze przed oficjalnym wprowadzeniem do uzbrojenia BMP-1 dowództwo Armii Radzieckiej postanowiło uzbroić w podobny wóz jednostki powietrznodesantowe (ZSRR posiadał w tym czasie 8 dywizji powietrznodesantowych).
W 1965 zlecenie na opracowanie takiego wozu dostało biuro konstrukcyjne przy Wołgogradzkiej Fabryce Traktorów (WTZ). Prototyp nowego pojazdu nosił oznaczenie Obiekt 915. Projektując nowy pojazd konstruktorzy WTZ wykorzystali wieżę BMP-1, dlatego oba pojazdy miały identyczne uzbrojenie główne. Całkowicie nowy był opracowany w WTZ kadłub.
W latach 1967-1969 wyprodukowano pierwsze serie doświadczalnych BMD-1, które były następnie poddawane próbom. Pojazd został oficjalnie wprowadzony do uzbrojenia 16 kwietnia 1969 roku jako BMD-1 (Боевая Машина Десанта-1 - bojewaja maszyna diesanta 1, ros. Bojowy Wóz Desantu 1)^[1]. Produkcję seryjną uruchomiono w 1970 roku. W BMD-1 wyposażano po dwa pułki każdej dywizji powietrznodesantowej (ok. 220 BMD w dywizji). Od 1971 produkowano też wariant wozu dowodzenia BMD-1K, z 6-osobową załogą i dodatkowym wyposażeniem^[1].
Pod koniec lat 70. BMD-1 był już konstrukcją przestarzałą, nie mającą dużych szans w walce z nowoczesnymi BWP armii NATO. Dlatego od 1977 roku wozy poddawano modernizacji - ppk 9M14 Malutka zastąpiono wyrzutnią ppk 9M113 Konkurs lub 9M111 Fagot^[1]. Otrzymały one oznaczenie BMD-1P lub PK (wariant dowodzenia). BMD-1P produkowany był do 1985 roku, ponadto starsze wozy modernizowano do jego standardu^[1].
Na niewiele zmodyfikowanym kadłubie BMD-1 oparto konstrukcję wozu BMD-2, który różnił się uzbrojeniem i miał stać się następcą BMD-1. Pogorszenie stanu radzieckiej gospodarki w latach 80. sprawiło, że BMD-1 nie został wycofany z uzbrojenia i jest nadal eksploatowany obok wozów BMD-2 i BMD-3. Przedłużone podwozie BMD-1 stało się podstawą do zaprojektowania transportera opancerzonego BTR-D i moździerza samobieżnego 2S9 Nona.

Opis

BMD-1 jest pływającym opancerzonym, gąsienicowym wozem bojowym, przystosowanym do transportu drogą lotniczą i desantowania przez zrzut na spadochronach.
Załogę BMD-1 tworzą: dowódca, kierowca, działonowy, strzelec kursowego karabinu maszynowego i trzech żołnierzy, z czego 4 lub 5 żołnierzy (w zależności od źródeł) stanowi desant. Kierowca, dowódca i strzelec kursowego karabinu maszynowego zajmują miejsce w przedniej części pojazdu, działonowy w wieży, a żołnierze desantu w przedziale pomiędzy wieżą a przedziałem napędowym.
W przedniej części kadłuba znajduje się przedział kierowania. W środkowej przedział bojowy z wieżą i przedział desantu, a w tylnej - napędowy. Opancerzenie kadłuba i wieży chroni przed ostrzałem broni strzeleckiej i odłamkami pocisków artyleryjskich.
W przedziale napędowym umieszczony jest silnik i układ przeniesienia mocy. Napęd BMD-1 stanowi 6-cylindrowy, czterosuwowy, wysokoprężny, chłodzony cieczą silnik 5D20. Jest on zbudowany w układzie V i ma pojemność 15 900 cm³. Moc przy 2600 obr./min. wynosi 240 KM. Moc z silnika jest przenoszona na koła napędowe przy pomocy sterowanego mechanicznie i hydraulicznie mechanicznego układu przeniesienia mocy. Mechanizm przenoszenia mocy umożliwia ruch wozu do tyłu, hamowanie oraz skręcanie.
BMD-1 posiada zawieszenie niezależne hydropneumatyczne. Każde z 10 kół jezdnych jest połączone za pomocą wahacza z amortyzatorem hydropneumatycznym. Dzięki zastosowaniu zawieszenia hydropneumatycznego prześwit może być zmieniany w zakresie 100 - 450 mm. Napęd z silnika jest przekazywany na znajdujące się w tylnej części pojazdu koła napędowe. Z przodu pojazdu znajdują się koła napinające. Pojazd posiada dwie gąsienice o szerokości 250 mm, długość oporowa każdej gąsienicy wynosi 2800 mm.
Napęd w wodzie zapewniają dwa pędniki wodne.
W przedziale kierowania stanowiska mają kierowca, dowódca i strzelec kursowego PKT. Kierowca obserwuje teren przed wozem za pomocą trzech peryskopów. Środkowy peryskop może być zamieniony na peryskop podnoszony zapewniający obserwację przy podniesionym falochronie lub peryskop nocny.
Dowódca siedzi po lewej stronie kierowcy i obserwuje teren przed pojazdem przy pomocy peryskopu obrotowego. Do zadań dowódcy należy obsługa lewego, kursowego PKT, a także radiostacji R-123M i żyrokompasu Gpk-S9.
Po prawej stronie kierowcy stanowisko ma strzelec drugiego kursowego karabinu maszynowego, będący zarazem żołnierzem desantu.
W środkowej części pojazdu znajduje się przedział bojowy z wieżą obrotową. Wieża pancerna ma kształt stożka ściętego. W wieży znajduje się zasadnicze uzbrojenie wozu: 73 mm armata 2A28 Grom i sprzężony z nią karabin maszynowy PKT. Nad lufą armaty znajduje się wyrzutnia 9P122 pocisków 9M14M Malutka (w wozach BMD-1P zastąpiona przez wyrzutnię 9P135M pocisków 9M111/9M113 umieszczoną na wieży). Uzbrojenie nie jest stabilizowane.
Armata 2A28 jest ładowana ręcznie. Stosowane są naboje przeciwpancerne kumulacyjne PG-15W i od 1974 roku odłamkowe OG-15W^[1]. Zapas amunicji do działa wynosi 40 nabojów, a do km-ów PKT 2000 sztuk. Dodatkowo w wozie przewożone są trzy ppk 9M14M Malutka, a także wyrzutnie przenośne dla nich. Wersja BMD-1P standardowo przenosi dwa pociski 9M113 Konkurs i jeden 9M111 Fagot (9M11-2, 9M11M)^[1]. Od 1979 roku część pojazdów otrzymywała też wyrzutnie granatów dymnych 902W Tucza^[1].
Do celowania służy działonowemu dzienno-nocny celownik, a obserwację poza polem widzenia celownika zapewniają peryskopy.
Pomiędzy wieżą a przedziałem napędowym znajduje się mały przedział desantowy. Zajmują w nim miejsce trzej żołnierze desantu (dwóch po bokach przedziału, a trzeci za wieżą, bokiem do kierunku jazdy). Przedział ten nakryty jest centralnym lukiem, w którym znajduje się otwór do strzelania w kierunku tyłu z broni automatycznej. Charakterystyczną cechą pojazdu jest swojego rodzaju "tunel" w tylnej części pojazdu, utworzony przez obniżony w środkowej części, za lukiem desantu, przedział napędowy. Po jego bokach znajdują się zbiorniki paliwa i systemy chłodzenia silnika^[2].
BMD-1 jest przystosowany do transportu drogą powietrzną (samolotami An-12, An-22, Ił-76, An-124 i śmigłowcami Mi-6, Mi-26). BMD może być zrzucany na spadochronie (załoga desantuje się osobno). Zrzut może by wykonywany z małej wysokości przy pomocy specjalnego spadochronu wyciągającego platformę z BMD z samolotu, albo z dużej wysokości na platformie desantowej PRSm-915 wyposażonej w system spadochronów (prędkość opadania 15-20 m/s), oraz system silników rakietowych zmniejszających końcową prędkość opadania do 6-7 m/s. Po wylądowaniu załogi wozów odszukują pojazd, wykorzystując kodowany sygnał nadawany przez pojazd (inny dla każdego wozu).

BMD-1
Eksponat Muzeum Wielkiej Wojny Ojczyźnianej w Kijowie
Dane podstawowe
Państwo	ZSRR
Producent	Wołgogradzka Fabryka Traktorów
Typ pojazdu	bojowy wóz piechoty
Trakcja	gąsienicowa
Załoga	7 (2+5 lub 3+4)
Historia
Prototypy	1967
Produkcja	1970 - ??
Dane techniczne
Silnik	5D20 o mocy 240 KM (176 kW)
Transmisja	mechaniczna
Długość	5400 mm
Szerokość	2630 mm
Wysokość	1620-1970 mm
Prześwit	100 - 450 mm
Masa	7,5 T
Nacisk jedn.	0,5 kg/cm²
Osiągi
Prędkość	65 km/h w terenie: 40 km/h w wodzie: 10 km/h
Zasięg	500 km (ląd) 100 km (woda)
Pokonywanie przeszkód
Brody (głęb.)	bez przygotowania: pływający
Rowy (szer.)	1,6 m
Ściany (wys.)	0,8 m
Kąt podjazdu	32
Dane operacyjne
Uzbrojenie
73 mm armata 2A28 Grom 1 km 7,62 mm PKT (sprzężony z armatą) 2 km 7,62 PKT kursowe ppk 9M14 Malutka lub 9M113 i 9M111
Użytkownicy
ZSRR, Federacja Rosyjska, Irak, Angola[1]
Rzuty

Przypisy

1. ↑ ^{1,0 1,1 1,2 1,3 1,4 1,5 1,6 1,7} Maksim Sajenko: Bronia »kryljatoj piechoty« w: Tiechnika i Woorużenie nr 09/2006, s. 29-34 (ros.)
2. ↑ Maksim Sajenko: Bronia »kryljatoj piechoty« w: Tiechnika i Woorużenie nr 08/2006, s. 28-32 (ros.)

Bibliografia

• Janusz Magnuski. Rodzina wozów BMD (I). „Nowa Technika Wojskowa”. 1993. nr 7-8. ISSN 1230-1655.
• CH. Kiedy pancerz spada... z nieba. „Komandos”. 1994. nr 2(24). S. str. 25-27. ISSN 0867-8669.
• Igor Witkowski: Lekkie i średnie opancerzone wozy bojowe. Warszawa: Wydawnictwo WiS. ISBN 83-86028-02-5.

Żródło: http://pl.wikipedia.org/wiki/BMD-1

CV90

Combat Vehicle 90 (CV90) lub Stridsfordon 90 (Strf 90) - szwedzki bojowy wóz piechoty. Służy jako typowy bwp, ale jest również platformą dla pojazdów do innych zadań, czego przykładem są wersje uzbrojone w armaty kalibru 90, 105, a nawet 120 mm.

Użytkownicy

• Dania: 45 CV9035DK
• Finlandia: 102 CV9030FIN
• Holandia: 193 CV9035NL
• Norwegia: 104 CV9030N
• Szwajcaria: 186 CV9030CH
• Szwecja: 509 CV9040A/B/C

CV90
Dane podstawowe
Państwo	Szwecja
Producent	holding HB Utveckling AB
Trakcja	gąsienicowa
Załoga	3 osoby (kierowca , dowódca i działonowy) i 7 żołnierzy desantu
Dane techniczne
Silnik	czternastocylindrowy, wysokoprężny, Saab-Scania DS14 o mocy 407 kW (przy 2200 obr./min)
Poj. zb. paliwa	1080 l
Masa	35-40 ton (zależnie od wersji)
Osiągi
Prędkość	69 km/h
Dane operacyjne
Uzbrojenie
- armata L/70 40 mm - karabin maszynowy Ksp 39C 7,62 mm
Wyposażenie
wyrzutnia pocisków oświetlających Lyran 71 mm 12 wyrzutni granatów dymnych (2x6).
Użytkownicy
Szwecja, Holandia, Szwajcaria, Norwegia, Finlandia, Dania

Żródło: http://pl.wikipedia.org/wiki/CV90